Wat is gevoelstemperatuur en wat is het effect als je fietst?

Het is weer die tijd van het jaar waarin je vaak hoort over een (koude) gevoelstemperatuur. Maar wat houdt gevoelstemperatuur eigenlijk in, en waarom is het voor jou als wielrenner zo belangrijk om er rekening mee te houden?

Om te weten wat we aan moeten trekken op de fiets, checken we vaak snel even de temperatuur. Slim, maar wat we daarbij vaak over het hoofd zien is de gevoelstemperatuur. 

Gevoelstemperatuur is ook een wat vreemd begrip. Want de temperatuur is toch gewoon de temperatuur?

In weze wel, maar die temperatuur voelt soms kouder aan door de wind. Waardoor je lichaam sneller afkoelt als je buiten bent. Die waarde drukken we uit in de gevoelstemperatuur. 

Wetenschappelijke methode

Om de gevoelstemperatuur te achterhalen maken instituten zoals het KNMI gebruik van een wetenschappelijk onderbouwde methode, die in Canada is ontwikkeld.

Bij die methode gaat men uit van een volwassen persoon, die wandelt. Aangezien je op de fiets meer rijwind ervaart, kan het tijdens je rit dus nog kouder aanvoelen dan de gevoelstemperatuur aangeeft.

Bij het vaststellen van de gevoelstemperatuur houdt men rekening met de temperatuur en de wind. De zon is dus geen onderdeel van deze rekenmethode. En dat terwijl de zon je wel degelijk weer wat kan opwarmen als hij volop schijnt.

Thermometer

Mocht je nu op zoek gaan naar een thermometer die de gevoelstemperatuur aangeeft, dan zul je die helaas niet vinden. Aangezien de gevoelstemperatuur niet van toepassing is op levenloze objecten, valt de gevoelstemperatuur niet te meten met een thermometer. 

Ook handig om te weten: de gevoelstemperatuur kan nooit warmer zijn dan de temperatuur van de lucht. We hebben het bij de gevoelstemperatuur immers over warmteverlies.

Extra laag kleding

Dat het voor jou als wielrenner heel waardevol is om niet alleen de temperatuur te checken, maar ook de gevoelstemperatuur, spreekt waarschijnlijk voor zich. Stel je voor dat het vijf graden is, maar het voelt alsof het vriest, dan kan dat zomaar een laagje kleding schelen.

Frostbite

Is de gevoelstemperatuur in de winter extreem laag, dan heb je ook een grotere kans op frostbite, oftewel bevriezingsverschijnselen. Alle uitstekende delen van je lichaam zijn daar het meest gevoelig voor. 

Als fietser heb je nog sneller last van bevriezingsverschijnselen, door de rijwind. Om die reden is het van belang om je voeten, handen en hoofd extra goed te beschermen tijdens extreme kou. Warme wanten of handschoenen, een bivakmuts en dikke overschoenen kunnen dan een noodzaak zijn om jezelf te beschermen. 

Actueel overzicht

Gelukkig vertellen veel weerinstituten je ieder moment van de dag de actuele gevoelstemperatuur. Je kunt bijvoorbeeld heel eenvoudig dit overzicht van buienradar checken.

Is de gevoelstemperatuur lager dan -15 graden, dan kan het KNMI een waarschuwing afgeven. Gelukkig is het niet vaak zo extreem koud. Slechts eens in de twee jaar gemiddeld zakt de gevoelstemperatuur onder -20 graden. 

Foto’s: Unsplash, bronnen: KNMI, Wikipedia.